Trzy adresy – jeden program – podsumowanie 2025 roku w ATElier Kultury w Jaworznie!
Rok 2025 w ATElier Kultury zapisał się jako czas intensywnej aktywności artystycznej, pogłębionej współpracy instytucjonalnej i obecności Jaworzna na scenie kultury we wszystkich siedzibach (Centrum, Klub Relax, Jeleń). Przez dwanaście miesięcy sale wystawowe, pracownie i widownie ATElier tętniły życiem - od koncertów kameralnych i rozrywkowych, przez spektakle teatralne i warsztaty dla dzieci, aż po nagrania studyjne i uczestnictwo w prestiżowych projektach grantowych. To był rok, w którym kultura połączyła pokolenia, wyzwoliła ogromne pokłady wyobraźni i zbudowała dumę miasta.
Główna siedziba ATElier była w mijającym roku przestrzenią, w której spotykały się muzyka, teatr i sztuki wizualne. W ramach programów „Muzyk-rezydent” i „Dyrygent-rezydent” zrealizowano dziewięć koncertów Orkiestry Kameralnej Archetti, prezentujących zarówno repertuar klasyczny, jak i propozycje rzadziej wykonywane, wymagające pogłębionej pracy interpretacyjnej. Styczniowy koncert, otwierający kolejny rok współpracy w ramach programu, od razu wyznaczył poziom, któremu ATElier pozostało wierne przez następne miesiące: wysokie standardy wykonawcze, dopracowana interpretacja i repertuar, który nie boi się ani klasycznych fundamentów, ani nowych odczytań. Projekty prowadzone były we współpracy z Narodowym Instytutem Muzyki i Tańca, dzięki finansowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To ogólnopolski mechanizm wspierający młodych muzyków i rozwój profesjonalnych orkiestr, którego beneficjentami są zarówno artyści, jak i publiczność lokalnych instytucji kultury. Dzięki niemu młodzi muzycy i dyrygenci otrzymują możliwość pracy z doświadczonym zespołem, przygotowywania ambitnych programów koncertowych i rozwijania własnego warsztatu, a orkiestry – takie jak Archetti – zyskują dostęp do świeżego spojrzenia artystycznego i nowej energii twórczej.
Jednym z ważniejszych wydarzeń muzycznych roku był IV Ogólnopolski Konkurs Młodego Skrzypka Archetti, który zgromadził młodych instrumentalistów z całej Polski. Konkurs, oprócz części konkursowej, stanowił przestrzeń edukacji i wymiany doświadczeń – dla uczestników był pierwszym poważnym sprawdzianem scenicznym, dla publiczności okazją do obserwowania rodzących się talentów.
Działalność Orkiestry Kameralnej Archetti nie ograniczała się do przestrzeni własnych scen i sal koncertowych. Jaworzno było reprezentowane na 35. Międzynarodowym Festiwalu Młodych Laureatów Konkursów Muzycznych w Katowicach, organizowanym przez Instytucję Kultury im. Krystyny Bochenek – Katowice Miasto Ogrodów, gdzie Orkiestra wystąpiła wspólnie z młodymi solistami – laureatami ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów.
Szczególne miejsce w programie ATElier Kultury zajmowały projekty realizowane we współpracy zespołów, które od lat wspólnie budują ofertę muzyczną instytucji. Orkiestra Kameralna Archetti oraz Orkiestra eM Band również i w tym roku spotykały się na jednej scenie, a ich koncerty stanowiły naturalną kontynuację artystycznej relacji. W 2025 roku jej wyrazem był Koncert Musicalowy „Archetti & eM Band Symfonicznie”, prezentujący rozbudowane aranżacje muzyki musicalowej i filmowej, a następnie koncert „W starym kinie”, w którym oba zespoły wraz z solistami Kamilem Franczakiem i Weroniką Skalską przywołały klimat klasycznych ekranowych przebojów. Projekty te potwierdziły, że długofalowa współpraca orkiestr pozwala tworzyć wydarzenia o dużej sile artystycznej i rozpoznawalnym charakterze, cenione przez publiczność i na stałe wpisane w kalendarz instytucji.
Stałym i konsekwentnie realizowanym elementem działalności ATElier Kultury były koncerty kameralne i autorskie, dobierane w sposób przemyślany i odpowiadający charakterowi instytucji – nastawione na jakość, różnorodność stylistyczną oraz bliski kontakt artysty z publicznością. Rok 2025 rozpoczął się recitalem gitarowym „Fantazja na 2 gitary” w wykonaniu prof. Marka Nosala i Jakuba Morozińskiego, a zakończy go recital Daniela Sierakowskiego „Motyle”. Każde z tych wydarzeń wnosi odmienną wrażliwość artystyczną – od klasyki i jazzu, przez muzykę autorską, po formy improwizowane – wspólnie tworząc spójną ofertę koncertową, która uzupełniała większe projekty symfoniczne i festiwalowe.
Istotnym filarem działalności ATElier Kultury w 2025 roku pozostał teatr, realizowany zarówno w formule pracy z młodzieżą, jak i działań skierowanych do seniorów. Młodzieżowa grupa teatralna pod kierunkiem Stefana Warzyńskiego zaprezentowała kilka premierowych spektakli, m.in.: „Scenariusz końca świata”, „Tajemnica ludzi lasu”, „Kraków czwarta rano”, „2024 127” oraz „Normalnie szkoda gadać”. Praca zespołu obejmowała nie tylko przygotowanie przedstawień, ale również systematyczne zajęcia warsztatowe, rozwijające umiejętności aktorskie, interpretacyjne i sceniczne młodych uczestników. Kulminacyjnym momentem sezonu teatralnego były XXXII Spotkania Teatralne. Wydarzenie o ugruntowanej renomie i rozbudowanej, wielowątkowej formule programowej. Przez kilka dni ATElier Kultury stało się przestrzenią intensywnego dialogu scenicznego, prezentując spektakle adresowane do dorosłej publiczności, do dzieci, a także spektakle własnej produkcji przygotowane przez instruktorów instytucji. Najmłodsi miłośnicy teatru obejrzeli „Bajkę o Gajowym Chrobotku” w wykonaniu grupy O!Teatr, starsi widzowie uczestniczyli w spektaklu „Salon odnowy” z Katarzyną Jamróz, Arturem Dziurmanem i Grzegorzem Matysikiem, zespół Zadyrygowani przygotował koncert „MOC – Młynarski, Osiecka, Cygan”, a grupa teatralna działająca pod skrzydłami ATElier zaprezentowała spektakl Stefana Warzyńskiego „Kraków czwarta rano”. Natomiast małą formę teatralną – etiudę – zaprezentowała grupa Kamila Bzukały. Charakterystycznym i niezmiennym elementem Spotkań jest obecność poważnych, dopracowanych realizacji teatralnych, zestawianych z twórczością lokalną, co pozwala na konfrontację różnych estetyk i języków scenicznych. W październiku ATElier gościło wybitną aktorkę – Annę Seniuk z monodramem” Księga ziół i nie tylko czyli stand up na siedząco”.
Istotnym elementem działalności muzycznej ATElier Kultury w roku 2025 była aktywność zespołu wokalno-instrumentalnego Zadyrygowani, który w mijającym roku zrealizował 24 koncerty. Zespół w czerwcu 2025 roku obchodził pierwszą rocznicę działalności w strukturach instytucji. Zadyrygowani w krótkim czasie stali się jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów muzycznych ATElier, regularnie koncertując zarówno na scenach instytucjonalnych, jak i plenerowych. Zespół wyróżnia się wyjątkową różnorodnością programową – w repertuarze znajdują się pieśni patriotyczne, kolędy i pastorałki, muzyka filmowa i bajkowa, utwory rockowe (polskie i zagraniczne), a także współczesna muzyka popularna. Ważnym elementem działalności są również autorskie projekty artystyczne. W 2025 roku Zadyrygowani aktywnie uczestniczyli także w inicjatywach o charakterze społecznym i charytatywnym, w tym w ogólnopolskiej akcji Motoserce, a także w wydarzeniu Roztańczony Narodowy, potwierdzając, że działalność zespołu wykracza poza ramy sceniczne i wpisuje się w ideę kultury zaangażowanej. Intensywna obecność zespołu w kalendarzu wydarzeń ATElier Kultury stała się istotnym uzupełnieniem oferty instytucji.
W 2025 roku intensywną działalność kontynuowała również Galeria Kameralna ATElier Kultury, która konsekwentnie realizowała program wystawienniczy poświęcony sztuce współczesnej i fotografii artystycznej. Rok otworzyła wystawa „Pół sekundy” Juliena i Bożeny Ziemniaków, wprowadzająca widzów w świat ulotnych momentów i wizualnych skrótów. Wiosną zaprezentowano ekspozycję „Artur Jaworek. Linoryt”, ukazującą siłę klasycznych technik graficznych we współczesnym ujęciu. Jesienią galeria gościła prace Jarosława Bednarza, a także wystawę przygotowaną w ramach Ogólnopolskiego Festiwalu Fotografii Otworkowej OFFO, wpisując się tym samym w ogólnopolski obieg wydarzeń fotograficznych. Program zamknęła listopadowa wystawa Gabrieli Bartosik „Żywioły”, eksplorująca relacje między materią, kolorem i emocją. Galeria Kameralna pełniła przez cały rok rolę ważnej przestrzeni dialogu z odbiorcami zainteresowanymi refleksyjną, autorską sztuką oraz współczesnymi formami wizualnymi.
Jesienią ATElier Kultury stało się miejscem realizacji projektu o charakterze archiwalno-edukacyjnym: „Muzyczny ślad 2025”. W dniach 8-13 września Orkiestra Archetti pod batutą dr Macieja Tomasiewicza nagrała dzieła Stefana Bolesława Poradowskiego i Pawła Kleckiego. Inicjatywa ta miała na celu przywrócenie do obiegu nieznanych lub niepublikowanych kompozycji z polskiego dziedzictwa muzycznego. Nagrania stanowiły nie tylko nową płytę, lecz także akt kulturowego ocalenia i wzbogacenie katalogu polskiej fonografii klasycznej. Projekt powstał we współpracy z Polskim Wydawnictwem Muzycznym oraz Narodowym Instytutem Muzyki i Tańca, finansowany ze środków MKiDN.
Klub Relax w 2025 roku pełnił rolę przestrzeni wyjątkowo barwnej programowo. Choć pozostawał ważnym centrum działań skierowanych do seniorów, był jednocześnie miejscem otwartym na różnorodne gusta muzyczne. W kalendarzu wydarzeń znalazł się Karnawałowy Bal Swingowy z Orkiestrą eM Band, który przyciągnął miłośników tańca i klasycznych brzmień, a także Biesiada Jesienna z udziałem zespołów śpiewaczych, będąca okazją do integracji i pielęgnowania tradycji muzycznych. Równolegle Klub Relax konsekwentnie budował swoją pozycję jako miejsca ważnego dla fanów mocniejszych, gitarowych brzmień. Jubileuszowy 10. ProRock Festiwal z udziałem zespołów Storo, Illusion czy M2R1 potwierdził, że przestrzeń ta od lat stanowi istotny punkt na mapie jaworznickiej sceny rockowej, przyciągając publiczność także spoza miasta. Szczególnym wydarzeniem o charakterze muzycznym i refleksyjnym były 13. Zaduszki Jazzowe, podczas których Orkiestra eM Band zaprezentowała projekt „Franky śpiewa Funky” – koncert łączący jazzową swobodę z energetycznym funkiem, wpisujący się w atmosferę zadumy, ale i radości wspólnego przeżywania muzyki. Klub Relax potwierdził tym samym swoją rolę jako miejsca, w którym spotykają się różne pokolenia i stylistyki – od swingu i jazzu, przez muzykę rozrywkową, aż po rockowe koncerty o wyrazistym charakterze.
Siedziba ATElier Kultury w Jeleniu przez cały rok skupiała swoje działania na najmłodszych odbiorcach, oferując bogaty i różnorodny program edukacyjno-artystyczny. W styczniu odbyła się VI edycja Ogólnopolskiego Konkursu Kolęd i Pastorałek „Hej kolęda, kolęda”, który zgromadził młodych wykonawców z całego kraju, dając im możliwość prezentacji talentu i spotkania z inspirującą sztuką muzyczną. Podczas ferii zimowych oraz wakacji letnich siedziba kultury tętniła życiem dzięki warsztatom i zajęciom artystycznym, które pozwoliły dzieciom rozwijać wyobraźnię, zdolności manualne i wrażliwość estetyczną.
Rok 2025 to także kultura dla wszystkich – od najmłodszych do seniorów. Program „Teatr Malucha”, wakacyjne warsztaty plastyczne i teatralne, a także cykle spotkań dla seniorów w Klubie Relax stanowiły trzon misji instytucji: dostępności i integracji społecznej przez sztukę. Drugi rok z rzędu ATElier Kultury wzięło udział w ogólnopolskiej akcji „Weekend Seniora z Kulturą”, organizowanej pod auspicjami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Patrząc wstecz na minione dwanaście miesięcy widzimy instytucję, która nie tylko oferowała wydarzenia rozrywkowe, ale przede wszystkim budowała kapitał kulturowy miasta: rozwijała talenty, dokumentowała i promowała polskie dziedzictwo muzyczne, integrowała społeczności lokalne i współtworzyła ogólnopolskie projekty artystyczne. To był rok, w którym instytucja udowodniła, że kultura to narzędzie zmiany – łagodnej, ale trwałej – które wzbogaca życie społeczne i estetyczne Jaworzna.
Na koniec – kilka słów od Dyrekcji i Pracowników:
Niech te Święta będą jak najlepszy koncert: pełne harmonii, niosące wspólny refren radości i bliskości. Niech każdy dom rozbrzmiewa ciepłem jak nasze sceny, a rozmowy przy wigilijnym stole – jak dialog aktora z widzem – będą szczere i pełne uważności. Życzymy Wam inspiracji, która budzi do życia każdą pasję – niech codzienność nabierze barw, nawet tych najbardziej nieoczekiwanych. Niech cisza świąteczna przynosi ukojenie jak kameralne brzmienie orkiestry, a nowy rok otworzy przed Wami scenę pełną możliwości, projektów i spotkań, które warto zapisać w kalendarzu serca.
Anna Galas